Ya. Jika arwah seorang Islam dan ASB itu ialah pelaburan biasa milik arwah yang tidak tertakluk kepada Hibah Amanah ASNB yang berkuat kuasa, baki pelaburan tersebut pada asasnya termasuk dalam harta pusaka. Baki pusaka yang tinggal selepas tanggungan berkaitan diselesaikan barulah dibahagikan kepada waris yang berhak mengikut faraid.
Tetapi ada satu perkara penting: jangan terus melihat baki dalam ASB lalu menganggap jumlah itu mesti terus dibahagikan kepada waris.
Sebelum buat pembahagian, semak tiga perkara:
- Adakah unit ASB itu benar-benar milik arwah?
- Adakah arwah pernah membuat Hibah Amanah ASNB?
- Selepas menjadi harta pusaka, adakah masih ada hutang atau tanggungan yang perlu diselesaikan?
Jika masalah anda sebenarnya ialah cara membuat tuntutan di ASNB, termasuk isu RM10,000, Borang T1 dan Surat Kuasa Mentadbir, baca panduan Cara Tuntut ASB Arwah Tanpa Penama. Artikel ini pula fokus kepada soalan lain: siapa sebenarnya berhak terhadap duit ASB selepas pemilik meninggal dunia?
Kenapa ASB Biasa Menjadi Harta Pusaka?
ASB ialah pelaburan unit amanah. Apabila pemegang unit meninggal dunia, pelaburan yang masih menjadi miliknya tidak hilang begitu sahaja.
ASNB sendiri menerangkan tuntutan harta pusaka sebagai proses memindahkan pelaburan pemegang unit yang telah meninggal dunia kepada pihak yang berhak. Rujuk halaman rasmi Tuntutan Harta Pusaka ASNB.
Dalam FAQ Hibah Amanah pula, ASNB menjelaskan bahawa unit amanah tertakluk kepada undang-undang probet dan pentadbiran pusaka. Sebab itu ASNB tidak menggunakan sistem penama seperti KWSP atau Tabung Haji bagi unit amanah biasa. Rujuk FAQ Hibah Amanah ASNB.
Maksud mudahnya:
Jika arwah mempunyai ASB biasa dan tiada instrumen seperti Hibah Amanah yang mengubah kedudukan pelaburan tersebut, ASB itu perlu dilihat sebagai salah satu aset pusaka arwah.
Ia sama seperti waris menyenaraikan wang bank, saham, kenderaan atau aset lain yang benar-benar dimiliki oleh si mati.
Jangan Terus Bahagi Jumlah Yang Ada Dalam ASB
Katakan penyata menunjukkan arwah mempunyai ASB bernilai RM100,000.
Kesilapan yang boleh berlaku ialah keluarga terus berkata:
“RM100,000 ini kita kira faraid sekarang.”
Tidak semestinya begitu.
Bagi pusaka orang Islam, faraid dibuat terhadap pusaka bersih, bukan semata-mata jumlah kasar semua aset.
Secara umum, sebelum pembahagian kepada waris dibuat, keluarga perlu menyemak hak dan tanggungan yang perlu didahulukan. Antaranya kos pengurusan jenazah yang munasabah, hutang si mati dan wasiat yang sah mengikut ketetapan berkaitan.
Jabatan Mufti Wilayah Persekutuan juga menerangkan bahawa hutang si mati perlu diselesaikan daripada harta peninggalannya sebelum baki dibahagikan kepada waris. Rujuk penjelasan rasmi Mufti Wilayah tentang hutang arwah dan pusaka.
Untuk memahami turutan penuh sebelum kiraan dibuat, rujuk juga Pembahagian Faraid: Asas Harta Pusaka Islam.
Secara ringkas:
Harta milik arwah → selesaikan hak dan tanggungan → tentukan pusaka bersih → agihkan kepada waris yang berhak.
Jadi, kalau ASB arwah RM100,000, angka RM100,000 itu belum semestinya angka akhir yang terus digunakan untuk agihan.
Siapa Berhak Kepada Duit ASB Arwah?
Jika ASB itu menjadi harta pusaka, hak terhadap wang tersebut tidak ditentukan berdasarkan siapa:
- memegang telefon arwah;
- tahu kata laluan;
- pergi ke ASNB;
- mengisi borang tuntutan;
- paling banyak menguruskan arwah semasa hidup; atau
- paling tua dalam keluarga.
Bagi arwah beragama Islam, hak pusaka perlu ditentukan berdasarkan waris yang benar-benar layak dan keadaan keluarga pada tarikh kematian.
Contohnya, kewujudan suami atau isteri, ibu bapa, anak lelaki, anak perempuan dan waris lain boleh mengubah pembahagian.
Sebab itu kita tidak boleh menjawab:
“ASB arwah bahagi sama rata kepada semua anak.”
atau:
“Anak sulung ambil dahulu sebab dia yang urus.”
tanpa mengetahui siapa waris yang hidup dan apa hak masing-masing.
Jika anda belum jelas siapa yang layak menjadi waris dan bagaimana pusaka bersih dibahagikan, baca panduan asas pembahagian faraid terlebih dahulu.
Kalau Seorang Anak Yang Tuntut ASB, Adakah Semuanya Milik Dia?
Tidak semestinya.
Ini antara kekeliruan paling penting dalam urusan ASB arwah.
Kita perlu bezakan:
1. Siapa yang dibenarkan membuat tuntutan atau menerima pelaburan daripada ASNB
dengan
2. Siapa yang sebenarnya mempunyai hak terhadap harta pusaka
Dua perkara ini tidak semestinya sama.
Seseorang anak mungkin menjadi pihak yang menguruskan tuntutan. Namun, jika wang itu masih harta pusaka, dia tidak boleh terus menganggap seluruh jumlah tersebut menjadi hak peribadinya.
Prinsip yang sama terpakai kepada pentadbir pusaka. Orang yang menguruskan harta bukan automatik menjadi pemilik semua harta tersebut.
Mahu faham proses pusaka secara keseluruhan?
ASB selalunya hanya satu daripada beberapa aset arwah. Mungkin ada rumah, tanah, akaun bank, kenderaan dan hutang yang perlu disusun bersama.
Buku Pusaka Dibiarkan, Waris Terbeban disediakan untuk membantu waris memahami urutan pengurusan pusaka daripada mengenal pasti harta dan waris sehingga proses mendapatkan kuasa serta melaksanakan pembahagian.
ASB Bawah RM10,000 Masih Kena Faraid Ke?
Ya, jika wang itu memang harta pusaka arwah.
Had RM10,000 yang digunakan ASNB ialah berkaitan prosedur tuntutan, bukan satu kaedah yang menukar status wang pusaka.
Menurut prosedur rasmi ASNB semasa, jumlah pelaburan terkumpul RM10,000 dan ke bawah boleh diproses melalui cawangan ASNB tanpa Surat Kuasa Mentadbir bagi kategori tersebut, tertakluk kepada Borang T1 dan dokumen yang diperlukan.
Tetapi jangan salah faham:
“Tak perlu Surat Kuasa Mentadbir” tidak bermaksud “tak perlu fikir hak waris”.
Jika RM8,000 itu harta pusaka, ia tetap perlu diurus sebagai pusaka. Orang yang membuat tuntutan tidak automatik menjadi pemilik mutlak RM8,000 tersebut.
Saya sudah huraikan proses RM10,000 dan ke bawah serta proses bagi jumlah yang lebih tinggi dalam panduan tuntutan ASB arwah. Tidak perlu ulang semua dokumen tersebut di sini.
Bila ASB Tidak Masuk Harta Pusaka: Hibah Amanah ASNB
Di sinilah jawapan kepada soalan “ASB mesti faraid ke?” menjadi lebih tepat.
Tidak semua unit ASB yang berkaitan dengan seseorang yang meninggal dunia semestinya masuk ke dalam pusaka biasa.
ASNB menyediakan Hibah Amanah untuk pemegang unit Islam.
Borang rasmi Hibah Amanah ASNB semasa menyatakan bahawa bagi Harta Hibah yang telah diisytiharkan di bawah instrumen tersebut, harta itu bukan harta pusaka selepas kematian pemberi, tertakluk kepada terma dan syarat Hibah Amanah.
ASNB juga menetapkan bahawa pembentukan Hibah Amanah hanya berkuat kuasa apabila dokumen berkaitan lengkap.
Rujuk Hibah Amanah ASNB.
Jadi, kalau keluarga mendapati arwah pernah membuat Hibah Amanah ASNB, jangan terus masukkan semua unit tersebut ke dalam senarai untuk dibahagikan secara faraid.
Semak dahulu dokumen Hibah Amanah, tabung yang terlibat, penerima yang dinamakan dan status instrumen tersebut.
ASB Biasa vs Hibah Amanah
| Keadaan | Kedudukan umum selepas kematian |
|---|---|
| ASB biasa milik arwah, tiada Hibah Amanah yang berkuat kuasa | Pada asasnya menjadi harta pusaka |
| ASB di bawah Hibah Amanah ASNB yang sah dan berkuat kuasa | Harta Hibah diurus mengikut instrumen Hibah Amanah dan bukan pusaka biasa pemberi |
| Unit bercagar / ASB Financing | Perlu semak perjanjian pembiayaan dan status unit terlebih dahulu |
Perbezaan ini penting.
Kalau keluarga tersalah anggap ASB yang telah dihibahkan sebagai pusaka, pembahagian boleh tersasar.
Sebaliknya, kalau tiada Hibah Amanah tetapi seseorang mendakwa:
“Arwah pernah cakap duit ASB ini untuk saya.”
jangan terus anggap kenyataan tersebut sama dengan Hibah Amanah ASNB yang telah didokumenkan dan berkuat kuasa.
Untuk pertikaian sebenar, dokumen dan fakta kes perlu diperiksa.
Bagaimana Kalau ASB Ada Pembiayaan atau Unit Bercagar?
Kalau arwah mempunyai ASB Financing atau unit bercagar, jangan melihat jumlah dalam akaun sahaja.
ASNB menyatakan bahawa jika si mati masih mempunyai unit pinjaman atau cagaran, waris perlu mendapatkan maklumat berkaitan dan berurusan dengan bank ejen atau institusi pemberi pinjaman yang terlibat.
Dalam terma Hibah Amanah ASNB pula, Harta Hibah melibatkan unit milik penuh pemberi. Unit yang bercagar tertakluk kepada perjanjian dengan institusi pemberi pinjaman.
Maksudnya, sebelum menentukan nilai yang benar-benar boleh masuk ke dalam pusaka atau diserahkan kepada penerima, semak dahulu status pembiayaan dan unit tersebut.
Untuk prosedur BTS dan tuntutan ASNB Financing, rujuk semula Cara Tuntut ASB Arwah Tanpa Penama.
Contoh Situasi: Arwah Tinggalkan ASB RM80,000
Contoh situasi
Seorang bapa meninggal dunia dan penyata menunjukkan baki ASB RM80,000. Keluarga mendapati beliau tidak pernah membuat Hibah Amanah ASNB.
Apa yang patut dibuat?
Pertama, senaraikan ASB itu sebagai salah satu aset pusaka arwah.
Kedua, jangan terus menganggap RM80,000 ialah jumlah akhir untuk dibahagi. Semak hutang dan tanggungan pusaka yang berkaitan.
Ketiga, kenal pasti waris yang masih hidup ketika arwah meninggal dunia.
Keempat, setelah pusaka bersih ditentukan, barulah bahagian waris boleh ditentukan mengikut faraid.
Sekarang ubah satu fakta:
Arwah sebenarnya telah membuat Hibah Amanah ASNB yang lengkap dan berkuat kuasa terhadap unit berkenaan.
Dalam keadaan itu, kita tidak boleh menggunakan analisis yang sama seperti ASB biasa. Dokumen Hibah Amanah dan penerima yang ditetapkan perlu diperiksa terlebih dahulu.
Satu perubahan dokumen boleh mengubah keseluruhan jawapan.
Apa Waris Patut Buat Sekarang?
Kalau anda baru menemui rekod ASB arwah, gunakan urutan ini:
- Sahkan pelaburan ASNB yang dimiliki arwah.
- Semak sama ada wujud Hibah Amanah ASNB.
- Semak sama ada terdapat pembiayaan atau unit bercagar.
- Jika ASB biasa, masukkan pelaburan itu dalam senarai harta pusaka.
- Senaraikan hutang dan tanggungan pusaka.
- Kenal pasti semua waris yang berkaitan.
- Asingkan persoalan hak faraid daripada prosedur tuntutan ASNB.
- Untuk proses selepas itu, rujuk Cara Menguruskan Harta Pusaka Selepas Kematian.
Langkah paling penting ialah jangan keluarkan atau agihkan wang berdasarkan andaian seorang waris sahaja.
Kesimpulan
Jadi, duit ASB arwah kena faraid ke?
Ya, jika ASB itu ialah pelaburan biasa milik arwah dan tiada Hibah Amanah ASNB yang berkuat kuasa terhadap unit tersebut. Ia pada asasnya menjadi harta pusaka.
Namun, faraid bukan bermaksud terus membahagikan jumlah kasar dalam akaun.
Semak dahulu:
- status pemilikan unit;
- Hibah Amanah jika ada;
- pembiayaan atau cagaran;
- hutang dan tanggungan pusaka; dan
- waris yang benar-benar berhak.
Kemudian barulah baki pusaka bersih boleh dibahagikan.
Jika anda sudah tahu arwah mempunyai ASB tetapi masih tidak pasti sama ada ia perlu dimasukkan dalam pusaka, siapa waris yang berkaitan atau saluran pentadbiran yang patut digunakan berdasarkan keseluruhan aset, hubungi Hanaffi untuk semakan awal.
Penafian: Artikel ini ialah panduan umum berdasarkan sumber rasmi yang disemak pada 14 Oktober 2026. Status sebenar sesuatu aset boleh berubah berdasarkan dokumen, pemilikan, instrumen Hibah Amanah, pembiayaan, perintah mahkamah dan fakta kes. Semak dokumen sebenar serta sumber rasmi sebelum membuat pembahagian.
