Cara Dapatkan Sijil Faraid Di Mahkamah Syariah

Home » Faraid » Cara Dapatkan Sijil Faraid Di Mahkamah Syariah

Ia adalah tugas mahkamah syariah mengeluarkan sijil faraid jika terdapat permohonan daripada mana-mana pihak untuk membahagiakan harta pusaka berdasarkan hukum syarak.

Perkara yang penting dalam sijil faraid adalah kiraan bahagian yang layak diterima oleh setiap ahli waris sebagaimana yang ditetapkan oleh syarak.

Di setiap mahkamah di Malaysia mempunyai peruntukan khusus dalam mengeluarkan sijil faraid seperti dinyatakan dalam Enekment Pentadbiran Agama Islam.

Kita boleh rujuk Seksyen 46(2)(b) Akta Pentadbiran Undang-undang Islam (Wilayah Persekutuan) 1993. Bidang kuasa mahkamah syariah diperkuatkan lagi dalam Seksyen 50 yang menyatakan:

Seksyen 50. Perakuan-perakuan pewarisan.

“Jika dalam perjalanan mana-mana prosiding yang berhubungan dengan pentadbiran atau pembahagian harta pusaka seseorang si mati Islam, mana-mana mahkamah atau pihak berkuasa, selain daripada Mahkamah Tinggi Syariah atau suatu Mahkamah Rendah Syariah, adalah mempunyai kewajipan untuk menentukan orang-orang yang berhak kepada bahagian dalam harta pusaka itu, atau bahagian-bahagian yang kepadanya orang-orang itu masing-masingnya berhak, Mahkamah Syariah bolehlah, atas permohonan mana-mana orang yang menuntut bahawa dia menjadi benefisiari, atau wakilnya dan setelah dibayar olehnya fee yang ditetapkan, memperakukan fakta-fakta yang didapati olehnya dan pendapatnya mengenai orang-orang yang berhak kepada bahagian dalam harta pusaka itu dan mengenai bahagian-bahagian yang padanya mereka masing-masingnya berhak.”

Rujukan : Akta Pentadbiran Undang-Undang Islam (Wilayah-Wilayah Persekutuan) 1993

Harta pusaka yang ditinggalkan oleh si mati terdiri daripada dua kategori iaitu:

  • Harta tidak alih seperti rumah dan tanah.
  • Harta alih seperti barang kemas, tunai, kenderaan dan seumpamanya.

Baca : Kadar Dan Syarat Bagi Setiap Ahli Waris

Sijil faraid hanya dikeluarkan apabila terdapat permohonan daripada mana-mana pihak.

1. Sijil Faraid

Di dalam sijil faraid atau perintah faraid mengandungi maklumat berkaitan waris faraid atau waris yang berhak keatas harta pusaka si mati dan bahagian yang mereka layak terima berdasarkan hukum syarak yang telah ditentukan oleh mahkamah syariah.

Sangat disarankan pemohon menyelesaikan belanja penyelenggaran jenazah, menyelesaikan hutang, pembahagian harta sepencarian, penyempurnaan wasiat terlebih dahulu sebelem memohon sijil faraid.

Perkara seperti gadaian, tuntutan jual beli, sekatan hak kepentingan tanah dan lain-lain juga perlu juga diberi perhatian agar dapat diselesaikan terlebih dahulu sebelum diagihkan harta secara faraid.

2. Kegunaan Sijil Faraid

Sijil faraid bukanlah sesuatu yang wajib dibuat, ia bergantung kepada dimana pemohon uruskan harta pusaka si mati. Sijil faraid diperlukan apabila:

  • Si mati meninggalkan harta alih sahaja dan pemohon berurusan dengan Amanah Raya bagi mendapatkan surat kuasa. Ia diperlukan oleh pihak Amanah Raya.
  • Si mati meninggalkan harta alih / tidak alih yang bernilai RM2 juta keatas dan kes dirujuk ke Mahkamah Tinggi.
  • Si isteri memohon harta sepencarian di mahkamah syariah, sijil faraid diperlukan bagi mengesahkan waris-waris yang layak terima pusaka si mati.
  • Andai berlaku pertikaian tentang nasab keturunan atau bahagian yang waris faraid terima, boleh memohon sijil faraid untuk mengesahkannya di Mahkamah Syariah.

3. Klasifikasi Permohonan

Pemohon perlu tahu anggaran nilai harta pusaka yang ditinggalkan, kerana ia akan menentukan samada permohonan sijil faraid perlu dibuat di mahkamah tinggi syariah atau mahkamah rendah syariah.

a)  Mahkamah Rendah Syariah

Bagi kes permohonan Perintah Faraid yang didaftarkan di Mahkamah Rendah Syariah hendaklah nilai keseluruhan harta pusaka tidak melebihi seratus ribu ringgit (RM100,000.00)

b)  Mahkamah Tinggi Syariah

Bagi kes permohonan Perintah Faraid yang didaftarkan di Mahkamah Tinggi Syariah hendaklah nilai keseluruhan harta pusaka melebihi seratus ribu ringgit (RM100,000.00). Selain mengikut nilaian, kes faraid yang berlapis (munasakhat) juga diselesaikan di Mahkamah Tinggi Syariah.

4. Permohonan Sijil Faraid Di Mahkamah Syariah

Anda boleh memohon sendiri sijil faraid di mahkamah syariah. Prosedur ringkasnya sebagaimana berikut:

i. Menyediakan notis permohonan untuk mendapatkan sijil faraid.

ii. Menyediakan afidavit sokongan bagi menyokong permohonan sijil faraid tersebut.

iii. Mengekshibitkan dokumen-dokumen sokongan seperti salinan sijil kematian si mati, salinan surat nikah pasangan si mati, salinan sijil kelahiran anak-anak si mati, salinan sijil kematian bagi waris-waris fardhu si mati yang telah meninggal dunia lebih awal dari si mati, dan lain-lain dokumen yang sesuai sebagai lampiran kepada afidavit sokongan.

iv. Memfailkan notis permohonan beserta afidavit sokongan dan ekshibit-ekshibit tersebut di mahkamah syariah tempat pemohon bermastautin.

v. Mahkamah syariah akan menghantar notis mengenai tarikh perbicaraan kepada pemohon.

vi. Pemohon hadir dengan membawa salinan asal dokumen yang diekshibitkan. Sila bawa saksi bersama.

vii. Mahkamah akan menyoalsiasat pemohon tentang waris-waris si mati bagi mengesahkan waris-waris yang layak mendapat harta pusaka si mati.

viii. Mahkamah akan menyoalsiasat saksi-saksi bagi mengesahkan siasatan terhadap pemohon.

ix. Setelah mahkamah berpuas hati, hakim syarie akan mengeluarkan perintah pengesahan waris dan pembahagiannya mengikut faraid (sijil faraid).

x. Setelah siap sijil faraid dimeterai, pemohon boleh mengambilnya di pejabat pendaftaran Mahkamah Syariah.

Terima kasih kepada En Ahmad Termizi Abdullah atas perkongsian cara memohon sijil faraid di mahkamah syariah.

5. Contoh Sijil Faraid

Ini adalah sijil faraid / perintah faraid yang dikeluarkan oleh mahkamah syariah.

Contoh Sijil Faraid Atau Perintah Faraid - 1
Contoh Sijil Faraid Atau Perintah Faraid - 2

6. Sijil Faraid Hilang

Jika sijil faraid hilang, waris (pemohon) boleh mendapatkan ia semula di mahkamah syariah yang mengeluarkan sijil faraid tersebut.

7. Kos Sijil Faraid

Caj yang dikenakan mahkamah syariah tidaklah mahal, cuma jika anda melantik peguam menguruskan sijil faraid ini dianggarakan dalam RM3000 dan keatas bergantung kepada kerumitan menyediakannya.

Anda berhak melantik mana-mana peguam yang difikirkan sesuai dan selesa dengan anda.

8. Kesimpulan

Sijil faraid sangat diperlukan bagi menentukan bahagian waris faraid ketas harta si mati. Dengan sijil faraid ini dapat mengurangkan risiko penipuan atau penyembunyian waris yang berhak atau manipulasi diantara ahli waris.

9. Hubungi Kami

Pihak kami dapat membantu anda menyediakan dokumen hibah bagi harta yang ingin dihibahkan. Anda boleh hubungi En Hanaffi Idris 016-5577653 untuk khidmat nasihat berkaitan hibah.

Jika ada sebarang soalan, sila komen dibawah. Kami ingin tahu pendapat anda.

Share This Post

Dapat E-Book Hibah Percuma

Khas untuk anda

126 Responses

  1. Assalamualaikum En., bolehkah sijil faraid yang telah dikeluarkan oleh mahkamah tinggi syariah dicabar dan dipertikai semula?

    1. Waalaikumussalam. Boleh pohon sama ada buat rayuan atau buat permohonan semakan kehakiman bergantung kepada kes. Kalau baru sangat, kadang-kadang boleh minta Mahkamah pinda atas asas kesilapan clerical sahaja. tengok fakta kes dulu.

    2. Maaf bertanya, macam mana ya kalau ada berlaku pemalsuan ahli waris sewaktu permohonan sijil faraid

      Kiranya sewaktu permohonan faraid anak angkat (yang ada sijil lahir sah berbinkan simati) mohon sijil faraid & selepas bebeberapa tahun waris-waris simati nak buat permohonan sijil faraid & dapat tahu sijil faraid atas nama simati dah ada

      1. Boleh buat permohonan semakan kehakiman memperbetulkan perintah faraidĀ sebelumĀ ini.

  2. Assalamualaikum Ustaz…
    Saya mahu tahu, boleh ke kita memohon salinan sijil Faraid yang telah disahkan di Mahkamah Syariah.
    Sijil Faraid yang asal berada di tangan bekas isteri arwah abang saya (mempunyai 2 orang anak bawah umur). Kami mempunyai masalah untuk meminjam untuk urusan arwah.

    1. Hi, sy nak tanya sekiranya dag menbuat permohonan di Mahkamah Syariah untuk pembahagian harta. Berapa lama ye perlu tunggu panggilan ke mahkamah?

      1. harta apa yang arwah tinggalkan? jika melibatkan harta selain kwsp perlukan surat kuasa. tiada kewajipan memohon sijil faraid melainkan hanya untuk mengetahui bahagian faraid setiap waris.

        apa-apa boleh wasap saya 0165577653

  3. ASSLAMUALAIKUM DAN TERIMA KASIH TUAN ATAS ILMU YG BERMANFAAT DIBERI OLEH PIHAK TUAN..CUMA SAYA INGIN BERTANYA SEKIRANYA DI AKTA PUSAKA KECIL TELAH MEMYERAHKAN KESELURUHAN DAN KEPENTINGAN KEPADA SEORANG WARIS YG MENYATAKAN DENGAN ALASAN INGIN MENGURUSKAN WAKAF SERTA HUTANG ARWAH. ADAKAH DIDALAM PENGURUSAN PEMBAHAGIAN FARAID ITU SENDIRI TIDAK ADA TERBABIT SAMA SEKALI DALAM PENGURUSAN WAKAF SERTA HUTANG ARWAH SEBELUM PEMBAHAGIAN FARAID ATAU ITU HANYA ALASAN SEMATA YANG DIBUAT UNTUK KEPENTINGAN INDIVIDU. MOHON PENDAPAT TUAN..

    1. perlu selesaikan hutang arwah terlebih dahulu. berkenaan wakaf selepas kematian, had maxsimum adalah 1/3 bahagian sahaja. bagi nilai yang melebihi 1/3 bahagian perlu mendapatkan persetujuan waris faraid.

  4. Assalamualaikum Tuan,

    Ingin bertanya. Apa akan terjadi setelah sijil faraid dikeluarkan, salah seorang waris meninggal dunia & terjadinya waris berlapis sedangkan harta pusaka belum sempurna diagihkan? Perlukah sijil faraid dipinda?

    1. Wasalam. kena tgk untuk apa sijil faraid diperlukan.

      Jika anda berurusan di amanah raya dan kwsp mereka perlukan sijil faraid.

      Untuk urusan di pusaka kecil diperlukan hanya untuk pembahagian yang melebihi 3 lapis atau waris tidak jelas, ini pon atas permintaan pegawai bicara.

      Begitu juga di mahkamah tinggi, sijil faraid tidak diperlukan.

  5. Assalamualaikum En. Hanaffi, sy nak tanye, brape lama proses permohonan sijil faraid mahkamah syariah ni ye? brape kos yg perlu dibayar jika tidak menggunakan khidmat peguam? kebiasaannya lah..terima kasih atas info yg diberi diatas..sangat membantu..

  6. Sebagai contoh, Saya memohon sijil faraid kerana ada harta alih 3 buah motorsikal dan perlu berurusan dgn amanah raya. Bolehkah Di borang sijil faraid Saya issuekan hanya 2 buah motorsikal, dan apabila berurusan di amanah raya, Saya issuekan 3 buah motorsikal? Bolehkah mcmtu tuan?

    1. xde masalah. sbb sijil faraid hanya untuk pengesahan waris faraid.

      harta dimasukkan sekadar untuk menentukan bidang kuasa mahkamah rendah syariah atau mahkamah tinggi syariah sahaja.

  7. Salam. Mohon beri pandangan. Ibu meninggal dunia di Perak. Tanah dan rumah di johor. Dan terdapat insurans hayat yang tiada penama. Insurans perlu sijil faraid. Adakah boleh mohon sijil faraid di Mahkamah Syariah di Perak?

    1. jika buat dimahkamah tinggi dan pusaka kecil tak perli sijil faraid. melainkan nak keluarkan duit segera.

      jika lantik pentadbir, kesemua duit akan masuk ke akaun pentadbir yang dilantik.

  8. Assalamualaikum cik hanaffi.sy ad memohon sijil faraid di mahkamah rendah syariah…lepastu Mahkamah mintak 2org saksi MCM mane ye

    1. sediakan 2 orang saksi lelaki dikalangan waris. jika tiada lelaki, perempuan pon boleh.

  9. Assalamualikum Encik Hanafi, saya ingin bertanya tentang wajib ke keluarga membuat faraid ke atas harta arwah (ibu saya)? Sekarang saya sudah mendapat surat kuasa mentadbir dari mahkamah tinggi untuk urusan pembayaran loan rumah (rumah sudah dilelong), bayaran balik LHDN dan saham CIMB. Setelah selesai semua urusan tersebut, boleh ke kami bersepakat untuk tidak membuat faraid dan bersetuju untuk memberikan wang tersebut kepada suami arwah.

    1. boleh, xde masalah asalkan hutang diselesaikan dan mendapat persetujuan semua waris.

    1. Untuk kes apa?

      mahkamah syariah – waris faraid
      pusaka kecil – dikalangan waris atau orang luar.

      1. Kalau ASB tu dalam kes faraid kan tuan..dlm kes sy,Arwah ayah ada meninggal wang dlm ASB..sy adalah pemohon utk pengeluaran baki duit ASB..utk saksi kes faraid,boleh tidak adik beradik menjadi saksi utk sy?

  10. Assalamualaikum Encik Hanafi
    Saya di dalam proses untuk membantu seorang ibu saudara untuk memohon sijil faraid bagi pihak beliau (setelah kematian suami) & mereka mempunyai seorang anak perempuan. Harta yang dimaksudkan asalnya dari ibu-bapa kepada arwah suaminya. Adakah saya perlu membuat 2 permohonan berasingan kerana ibu kepada arwah suaminya mempunyai harta sendiri & bapa kepada arwah suami pula mempunyai harta sendiri.

    1. Untuk permohonan sijil faraid tak perlu. Ia hanya untuk menentukan bidang kuasa mahkamah rendah syariah atau mahmakah tinggi syariah.

      Jika pn maklum tentang harta pusaka emak dan ayah suami, maka itu perlu diuruskan bahagian mereka dulu. Jika emak dan ayah si mati meninggal sebelum arwah, maka si mati layak terima. Ia permohonan secara berasingan.

      Jika meningggal selepas si mati, maka tidak layak.

  11. Tuan. Sy diminta hadir utk beri keterangan di mahkamah utk permohonan sijil faraid oleh anak tiri sy. Mungkin mereka perlukan dokumen peribadi saya. Adakah boleh jika sy tidak mahu bekerjasama? Adakah perlu selesaikan harta sepencarian dahulu, sebelum permohonan sijil faraid? Bagaimana caranya tuan

    1. boleh saja hadir, xde isu.

      jika ada tuntutan harta sepencarian, bgtaw saja pada pegawai bicara nak selesaikan harta sepencarian dulu. maka pegawai akan tangguhkan sehingga harta sepencarian selesai. Jawapan saya nie bg kes di buat dipusaka kecil.

  12. assalammualaikum encik hanafi.
    Bekas arwah suami sy penama utk kereta kami. Sy gerentor.Sy sudah selesaikan semua bayaran. Tu saja harta atas namanya.
    Mertua sy boleh dapatkan surat faraid?
    Apa langkah seterusnya untuk tukar penama?

    1. boleh buat urusan di amanah raya untuk lantik pentadbir. lepas tu boleh tukar ke nama pemilik baru.

  13. Assalamualaikum En. Hanaffi, saya nak Tanya berkenaan faraid. Mahkamah sudah keluarkan sijil faraid Lebih dari 5tahun. Terdapat 2 waris adik beradik lelaki Dan perempuan. Di sijil bahagian lelaki 2/3 & perempuan 1/3. Tetapi waris sudah bersetuju pembahagian sama rata. Geran tanah sudah bertukar Nama seperti dipersetujui sebelum Ini.

    Soalan saya, bolehkah waris lelaki membuka kes Balik untuk mendapat bahagian (2/3) seperti di dalam sijil faraid? Sedangkan sebelum ini 1/2 bahagian.

    Terima Kasih.

    1. jika dah dipersetujui dah tak boleh tukar dah. sebab ia telah direkodkan. mereka yang tak setuju boleh bawa kes ini ke mahkamah tinggi untuk rayuan.

    1. kena tgk harta apa dan di uruskan dimana.

      jika di amanah raya wajib ada sijil faraid, jika di mahkamah tinggi dan pusaka kecil tak perlu sijil faraid.

  14. Assalamualaikum,macam mana cara nak faraid kn duit kwsp arwah bekas suami saya, arwah ni ada seorang anak perempuan usia 14 tahun,penama kwsp semua atas nama adik beradik,mak dan arwah ayah dia,apa patut saya buat?

    1. Pertama kena bincang dengan penama. Jika tiada keputusan, lantik peguam mewakili pihak puan.

      jika xde bajet, boleh call Biro Bantuan Guaman untuk langkah seterusnya.

  15. Salam..saya nak tanya..arwah ibu saya ada kwsp tapi dia tidak buat penamaan..saya anak tunggal..apa yang perlu saya buat untuk dapat kan hak waris?

    1. wasalam. kena dapatkan surat kuasa. saya boleh bantu untuk dapatkan surat kuasa, 0165577653.

      sekiranya nilai kurang dari rm25k.. kwsp boleh bagi keluar sahaja untuk diserahkan kepada cik sebagai pentadbir.

      jika mak dan ayah kepada arwah masih hidup, mereka juga waris faraid.

      jika atok dah tiada, maka adik beradik arwah juga sebagai waris.

  16. Assalamualaikum wrt…
    Ayah saya telah meninggal dunia pada 2010 dan meninggalkan sebidang tanah sawah. Tanah tersebut telah dibahagikan di Pejabat Pusaka kecil mengikut kaedah faraid. Pada 2019 ibu pula meninggal dunia. Buat masa ini tanah sawah tersebut disewakan kpd org lain. Untuk langkah pertama saya ingin memohon sijil faraid utk membahagikan hasil sewaan tanah tersebut. Namun langkah tersebut tergendala kerana pihak Mahkamah Syariah memerlukan Sijil Penilaian Harta (Bahagian Ibu) untuk menentukan samada permohonan tersebut dibawah bidang Mahkamah Tinggi atau Mahkamah Rendah. Saya telah berhubung dgn Pejabat Tanah tp mereka menyatakan bukan dibawah bidang kuasa mereka. Saya berhubung dengan Jabatan Penilaian & Perkhidmatan harta (JPPH). Mereka menyatakan tiada perkhidmatan kepada orang perseorangan.. Hanya memberi perkhidmatan kepada sektor kerajaan sahaja. Dimanakah pekhidmatan penilaian tanah arwah ibu boleh dibuat bagi membolehkan saya membuat permohonan sijil faraid dibuat. Mohon pencerahan tuan

    1. wasalam. boleh cuba call no nie. cawangan mereka hampir seluruh malaysia.

      JB Jurunilai Bersekutu Sdn. Bhd.
      Board Reg. No. VE (1) 0161
      Company Reg. No. 243121-W
      15.1, 15th Floor, Bangunan Uda
      Jalan Tuanku Abdul Rahman
      50100 Kuala Lumpur
      Malaysia
      T: +603 2166 6588
      F: +603 2162 6588
      E: jb.corporate@jurunilai.com

    1. ikut tempat tinggal.. jika alamat kad pengenalan bukan alamat mastautin.. kena dapatkan pengesahan mastautin oleh imam atau penghulu

  17. Assalamulaikum. Nak tanya bagi pihak nenek saudara. Situasi : Suaminya telah meninggal dunia pada bulan ramadhan tahun 2022, si Arwah dan isteri tiada anak kandung sepanjang kahwin dan tidak pernah bercerai.

    Waris si mati yg telah meninggal sebelum si mati meninggal iaitu ibubapa & adik perempuan.

    Waris si mati yg hidup iaitu isteri, 1 orang adik lelaki dan 2 orang perempuan.

    Harta yg ditinggalkan oleh si mati iaitu harta alih : 4 buah kenderaan dan duit tabung haji. Anggaran harta Rm 50k.

    Soalan:
    1) Perlu tuntut harta sepencarian dahulu ke atau terus je pergi buat amanah raya.

    2)Sijil faraid utk mengesahkan waris yg dah meninggal seperti sijil kematian Ibu bapa si mati dah lama meninggal perlu ke dan dimana hendak cari? Sebab dah lama meninggal.

    1. 1. jika isteri nak tuntut harta sepencarian, ini kena selesai dulu baru baki harta akan di agihkan secara faraid.

      2. anak si mati boleh mohon sijil kematian di JPN, jika menantu yang minta tak dapat rasanya.

  18. Assalammualaikum..bagaimana caranya sya ingin menukar nama kereta dan motor milik arwah suami sya..perlukan sya dapat sijil faraid atau terus dapatkan surat kuasa dari pihak mna.

  19. Assalamualaikum En Hanaffi

    Saya ada buat permohonan pengeluaran wang kwsp bagi pihak arwah suami. Tetapi duit tersebut tidak dapat dikeluarkan kerana arwah suami meletakkan penama atas nama arwah ibu dan ayahnya. Saya perlu mendapatkan surat kuasa untuk membuat pengeluaran wang tersebut untuk selesaikan segala hutang piutang arwah suami. Jadi apa yang perlu saya lakukan untuk prosedur seterusnya.

    1. jika di kl/sgor saya boleh bantu untuk dapatkan surat kuasa tu.

      apa2 boleh wasap saya 0165577653

  20. Assalammualaikum Tn Hanaffi
    Saya ada seorang anak perempuan tunggal. Simpanan KWSP saya buat penamaan kpd anak saya. Bagaimana saya mahu supaya semua wang kwsp saya kpd anak tunggal saya jika apa2 berlaku pd saya tanpa faraid. Boleh ke saya buat wasiat?

    1. boleh buat wasiat, tetapi masih tertakluk kepada faraid.

      jika duit tu dah ada di tangan, boleh buat hibah.

  21. Jika arwah (bujang) tinggalkan harta alih shj ASNB bernilai RM200,000 dan amanah raya perlukan sijil faraid, ini bidangkuasa Mahkamah Tinggi Syariah atau Mahkamah Rendah? Terima kasih.

    1. ia ikut negeri yang tetapkan had tu. setiap negeri berbeza.

      jika cik di kl/sgor saya boleh buat lantik pentadbir. duit tu akan masuk ke pentadbir. nanti pentadbir agihkan. tak perlu buat sijil faraid.

      apa2 boleh wasap saya 0165577653

  22. Assalamualaikum Tn. Hanaffi..maaf saya nak tanya..saya & arwah suami menetap di selangor..saya akan berpindah balik ke perak bulan 12 ini..bolehkah nanti jika saya mohon sijil faraid di mahkamah syariah Perak ataupun mesti mohon di mahkamah syariah selangor?

      1. sekarang masih dengan urusan amanah raya..sijil kematian asal ada pada mereka..tu yang takut xsempat nak settle sebelum bulan 12 ni..

  23. Assalamuailaiikum Tn.Hanaffi saya nak bertanya jika arwah suami tiada membuat penama KWSP blhkah saya buat pengeluaran wang tersebut, dan saya ada rumah diatas nama bersama blhkah pengeluaran tersebut digunakan untuk membayar hutang rumah terlebih dahulu sebelum membuat faraid dan bagaimanakah caranya.